Bina Türlerine Göre Yangın Merdiveni Ölçüleri
Bina türlerine göre yangın merdiveni ölçüleri Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik kapsamında düzenlenmekte; bu regülasyonlar kapsamında müteahhitler tarafından uygulanmaktadır. Gerekli ölçüler, bina tipine, kullanım sınıfına, kişi sayısına ve bina yüksekliğine göre değişmekte olup, yangın koşullarında güvenli ve hızlı tahliyeyi sağlamak amacıyla belirlenmiştir.
Konut binalarında, 4 kata kadar olan binalar için minimum yangın merdiveni genişliği 100 cm olup, kişi yoğunluğuna bağlı olarak daha yüksek yapılarda en az 120 cm'ye çıkarılmaktadır. Ofis, eğitim ve sağlık binalarında, kaçış merdiveni genişlikleri kişi sayısına göre hesaplanmakta olup, 50 kişi başına 60 cm genişlik şartı aranmakta ve minimum genişlik 120 cm olarak belirlenmiştir. Yangın merdiveni ölçüleri, engellerden arındırılmış olarak minimum 110 cm net genişliğe ve en az 210 cm net yüksekliğe sahip olmalıdır.
Endüstriyel binalar ve depolar, daha yüksek risk seviyeleri nedeniyle daha katı kriterlere tabidir. Bu yapılardaki acil çıkış yangın merdivenleri minimum 120-150 cm genişliğe, en az 120 dakika yangına dayanıklı kaplamaya ve güvenli bir dış alana doğrudan tahliye özelliğine sahip olmalıdır. Yüksek binalarda (51,50 m'nin üzerinde) en az iki adet korumalı yangın merdiveni bulunmalıdır; her biri yangına dayanıklı yapı ile ayrılmış ve duman sızmasını önlemek için basınçlandırılmış olmalıdır.
Bina Türlerine Göre Yangın Merdiveni Ölçüleri Nasıl Olmalı?
Yangın merdivenlerinin boyutları, yangın koşullarında güvenli ve yönetmeliklere uygun tahliyeyi sağlamak için bina tipi, kullanıcı yükü ve bina yüksekliğine göre aşağıdaki şekilde belirlenmektedir:
- Konut bulunan binalar: Alçak katlı konut binalarında, yangın merdivenlerinin minimum genişliği 100 cm iken, orta ve yüksek katlı konut binalarında kullanıcı yüküne bağlı olarak en az 120 cm gereklidir. Minimum net tavan yüksekliği 210 cm olmalı, basamak yükseklikleri 18 cm'yi geçmemeli ve basamak derinlikleri en az 27 cm olmalıdır. Merdiven boşluklarının 60 ile 90 dakika arasında yangın dayanımına sahip olması gerekir.
- Ofis bulunan ve idari amaçlı kullanılan binalar: Yangın merdivenlerinin genişlikleri, 50 kullanıcı başına 60 cm faktörü kullanılarak, kullanıcı yüküne göre hesaplanır ve mutlak minimum genişlik 120 cm'dir. Merdivenler, en az 90 dakika yangına dayanıklı yapı ile çevrelenmeli ve sahanlıklar, tıkanıklık olmadan tahliye akışını sağlayacak şekilde boyutlandırılmalıdır.
- Eğitim ve sağlık amaçlı kullanılan binalar: Daha yüksek tahliye karmaşıklığı nedeniyle, birçok durumda minimum merdiven genişlikleri 150 cm'ye çıkarılmıştır. Basamak yükseklikleri 16 cm ile sınırlıdır, basamak derinlikleri en az 30 cm olmalı ve her iki tarafta da sürekli korkuluklar zorunludur. Yangına dayanıklılık dereceleri genellikle 90 ile 120 dakika arasında değişmektedir.
- Endüstriyel binalar ve depolar: Yangın merdivenlerinin, tehlike sınıflandırmasına bağlı olarak minimum 120-150 cm açık genişliğe sahip olması gerekir. Kaymaz yüzeyler, daha yüksek yük taşıma kapasitesi ve dışarıya doğrudan tahliye gereklidir ve yangına dayanıklılık dereceleri 120 dakikaya kadar çıkabilir.
- Yüksek binalar: Yüksekliği 51,50 m'yi aşan binalarda, her biri en az 120-150 cm açık genişliğe sahip, tamamen kapalı ve duman kontrolü yapılmış, en az iki adet bağımsız, basınçlı yangın merdiveni bulunmalıdır.
Tüm bina tiplerinde, yangın merdiveni ölçüleri, onaylanmış yangın güvenliği hesaplamalarıyla doğrulanmalıdır.
Bina Türlerine Göre Yangın Merdiveni Ölçüleri Neye Göre Belirlenir?
Bina türlerine göre yangın merdiveni ölçüleri ilgili mevzuata göre belirlenmelidir. Binayı yapan mimar, mühendis, müteahhit veya ustabaşı da dahil olmak üzere herkes konudan haberdar olmalı, hiçbir aşamada ihmalkarlık olmamalı ve yangın merdiveni ölçüleri ile ilgili yönetmeliklere harfiyen uyulmalıdır.
Ülkemizde binaları denetim mekanizmaları da iyi çalışmalı, üretici firma kaliteden ödün vermemeli, yüklenici firmalar da montaj ve diğer gereklilikleri tamamen yasal maddelere uygun olarak yürütmelidir.
