Fabrika ve Üretim Tesislerinde Yangın Önleme Stratejileri
Fabrikalarda ve üretim tesislerinde yangın önleme, yangın üçgeninin (yakıt, ısı ve oksijen) anlaşılmasına ve yanmayı sürdürebilecek koşulların sistematik olarak ortadan kaldırılmasına dayanmaktadır. Endüstriyel ortamlar genellikle elektrik arkı, aşırı ısınan makineler ve statik deşarj gibi önemli tutuşma kaynakları ile çözücüler, ambalajlar ve toz partiküllerinden kaynaklanan bol miktarda yakıt yükü barındırmaktadır. Teknik bir yangın risk değerlendirmesi, malzemeleri yanıcılık derecelerine göre sınıflandırmalı, parlama noktası ve kendiliğinden tutuşma sıcaklıklarını ölçmeli ve normal operasyonlar sırasında buhar veya tozun alt patlama sınırlarına ulaşılabilecek alanları belirlemelidir.
Önleyici stratejiler tutuşma potansiyelini en aza indirmek için ekipmanın sistematik olarak denetlenmesini ve bakımını gerektirmektedir. Pano İçi Yangın Söndürme Sistemleri, dirençli ısınmayı gösteren sıcak noktaları tespit etmek için termografik olarak taranmalı ve yağlama programları, yataklarda ve konveyör sistemlerinde sürtünmeli ısınmayı azaltmalıdır. Siklonlar, filtre filtreleri ve kıvılcım önleyicileri içeren toz kontrol sistemleri, yanıcı toz katmanlarının alev alma veya ikincil patlama riski taşıdığı endüstrilerde yer almalıdır.
Algılama ve söndürme teknolojileri, endüstriyel yangın önlemede son savunma katmanı görevi yürütmektedir. Aspirasyon duman dedektörleri gibi yüksek hassasiyetli duman algılama sistemleri, yüksek tavanlı üretim salonlarında erken uyarı sağlarken, kızılötesi alev dedektörleri hızlı yanma olaylarını tespit etmektedir. Sulu film oluşturan köpük (AFFF), temiz gazlı sistemler veya su sisi sistemleri gibi otomatik yangın söndürme sistemleri, potansiyel yakıtların kalorifik değerine, termal radyasyon akısına ve bölme hacmine göre tasarlanmalıdır.
Fabrikalarda ve Üretim Tesislerinde Yaygın Yangın Tehlikeleri
Fabrikalar ve üretim tesisleri, enerji kaynaklarının, yanıcı malzemelerin ve sürekli üretim süreçlerinin yoğunluğu nedeniyle çok çeşitli yangın tehlikelerine ev sahipliği yapmaktadır. En yaygın tehlikelerden biri elektriksel niteliktedir; hatalı kablolama, aşırı yüklenmiş devreler ve ark parlamaları, özellikle toz veya buhar birikiminin olduğu ortamlarda tutuşma noktası görevi görebilir.
Yüksek voltajlı ekipmanlar, bakımı kötü yapılmış şalt cihazları ve yetersiz topraklama, çevredeki yanıcı maddeleri milisaniyeler içinde tutuşturabilen elektrik arkı riskini artırır. Bu riskler, yanıcı buharların, çözücülerin veya gazların alt patlama sınırına ulaşarak ani yangın veya patlama koşulları yaratabileceği tesislerde daha da artar.
Bir diğer önemli tehlike ise yanıcı toz ve hammadde elleçlemesinden kaynaklanır. Ahşap, tekstil, metal veya gıda ürünlerinden kaynaklanan ince partiküller yüzeylerde birikebilir ve havaya karıştığında patlayıcı ortamlar oluşturabilir. Konveyör bant veya sıcak bir yatak gibi sürtünme kaynaklı ısıtma gibi küçük bir tutuşturma kaynağı bile, biriken toz bozulduğunda birincil bir alevlenmeyi ve ardından ikincil patlamaları tetikleyebilir.
Yanıcı sıvılar ve gazlar, yangın tehlikelerinin bir diğer kritik kategorisidir. Çözücüler, yakıtlar ve proses kimyasallarını içeren depolama ve transfer işlemleri, özellikle yetersiz havalandırılan alanlarda buhar bulutları biriktiğinde, tutuşmaya eğilimli bölgeler oluşturur. Uygun bağlama ve topraklama önlemleri uygulanmadığı sürece, sıvı transferi sırasında statik elektrik boşalması sık görülen bir tutuşma mekanizmasıdır.
Fabrika ve Üretim Tesislerinde Doğru Yangın Söndürme Sisteminin Seçimi
Fabrikalar ve üretim tesisleri için uygun yangın söndürme sisteminin seçilmesi, yakıt türü, tutuşma kaynağı olasılığı ve proses sürekliliği gerekliliklerine göre ayrıntılı bir tehlike sınıflandırmasının gözden geçirilmesiyle mümkün olmakadır. Geleneksel su bazlı sprinkler sistemleri, kağıt, tekstil ve ahşap gibi sıradan yanıcı maddeleri içeren A Sınıfı yangınları kontrol etme kabiliyetleri nedeniyle en yaygın kullanılan sistemler olmaya devam etmektedir.
Yüksek toz konsantrasyonları, erimiş metal işleme veya yüksek değerli sürekli operasyonların olduğu tesislerde, özel söndürme teknolojileri gerekebilir. Isıyı emen ve oksijeni yerel olarak yerinden eden ince damlacıklar üreten su sisi sistemleri, su deşarjından kaynaklanan ikincil hasarın en aza indirilmesi gereken makine daireleri ve türbin salonlarında giderek daha fazla tercih edilmektedir.
